האט ער נישט געארבעט אין פאסט אפיס? אזוי ליגט מיר אין קאפ
יא יא, אויך געווען דער בוחן אין כולל פאר די ליידיגגיערס....
דו זאגסט דאך אליינס אז ער האט געארבעט אין פאסט אפיס סאו וואס פונקטליך האלט איר אנדערש...?
נו מילא איז וואס? וועגן דעם האט די רבי נישט געהאלטן פון כוללים??? ס'קען זיין די רבי האט עם געווינטשן א ברכה..... נו, איז וואס?
איר מיינט טאקע אז דער עולם האט שוין דעמאלטס געפליפט ריעל עסטעיט און געשארט ער האט גע'שמ'ט אלץ מתמיד, דער רבי אליין האט אים שפעטער אויפגענומען אלץ דיין און מיט דעם אלעם האט ער אים געשיקט ארבעטן. פינטל. איך מיין אז דאס זאגט א שטארקע סטעיטמענט אויף וואס ער האט געהאלטן. אפשר האט ער אים געגעבן א ברכה הערט זיך ווי יענער וואס האט זיך פארענטפערט אז ער האט נישט געגעבן א פראסק פאר יענקל, סך הכל א שנעלע גט
די רבי האט עם נישט גענומען פון פאסט אפיס צו ווערן דיין און ניין, די רבי האט עם נישט 'געשיקט' ארבעטן... דאס איז דיין סילוף, כדי צו בויען א 'שיטה' אויפן רבי'ן וואס איז נישט געשטויגן און נישט געפלויגן. ער איז אליינס געגאנגען די רבי איז נאך דאן געווען פארנומען מיט אוועק שטעלן די בעסיק'ס, אידישקייט, א חדר א ישיבה א מקוה, א שחיטה, און דער עולם האט נאך געבלוטיגט אויף ברויט און זיך געלערנט ענגליש..., נאך נישט געווען כמעט קיין בעלנים פאר א יששכר זבולון געשעפטן.. הערשט שפעטער ווען די בעסיקס איז שוין געווען עסטעבלישט, און א פרישער דור איז אויפגעוואקסן, האט דער רבי אליינס מייסד געווען א כולל, ווייל ער האט ברוח קדשו געזען אז א כולל וועט מונע זיין א שכחת התורה, און מעמיד זיין תלמידי חכמים און תורהדיגע בעלי בתים, עד היום הזה
און אין דעם כולל האט הגריח''מ געדינט אלס בוחן פאר לאנגע יארן, און אלע זיינע קינדער האבן דארט געלערנט...
א טועה קען זאגן וואס ער וויל. קיינער קען נישט בפועל אפהאלטן א צווייטן פון רעדן. פאקטן בלייבן אבער פאקטן.
א טועה קען שרייען אז היינט איז נישטא יעצט קיין היץ כוואליע אין די טריי סטעיט. ער קען זאגן אז יעצט פירער נאכמיטאג איז טונקל אין ברוקלין. ער קען זאגן אז דער חזון איש האט נישט געשטיפ צו בלייבן ביים לערנען. [חס מלהזכיר] ער קען זאגן אז ר' אהרן קאטלער האט נישט געשטיפט צו בלייבן ביים לערנען. [חס מלהזכיר] און... ער קען זאגן אז דער סאטמאר רב זצ"ל האט נישט געהאלטן אז דער עולם זאל גיין ארבעטן. [ג"כ חס מלהזכיר, כי שקר אין להזכיר] און אז ער האט געהאלטן בשיטה פון די געדאנק פון כוללים. [ג"כ חס מלהזכיר, כי שקר אין להזכיר] און אז ער האט געהאלטן אז יעדע זאל בלייבן מיט אלע כוחות ביים לערנען און מען זאל נישט! גיין ארבעטן. [ג"כ חס מלהזכיר, כי שקר אין להזכיר]
איך מיין צו זאגן אז א מענטש קען זאגן וואס ער וויל סיי אויב עס איז אמת און סיי אויב נישט! זאגן א זאך איין מאל און נאכאמאל מאכט עס נישט פאר א פאקט, עס מאכט אפשר אז מענטשן זאלן ווערן פארמישט און צוטומטל און אפשר אייננעמען א שווייגעניש, אבער עס טוישט נישט די פאקטן!!!!
וואס איז נאך מער אינטרעסאנט ווי די נענסטע תלמידים פון רבי'ן האבן אליינס געעפנט און אויסגעהאלטן כוללים ר' נתן יוסף (וועלכער האט איבערגעלאזט בפטירתו שווערע חובות דערפון..) שאפראנער רב מאנטעווידעא רב ר' טודרוס זילבער ר' יחזקאל ראטה ר' משה יאזעפאוויטש ועוד...
[/יא ער האט עס געזאגט פאר די ארומיגע מענטשן אז עס איז במקום רעדן אויכעט איז לעצטענס ארויסגעקוען א אינטערסאנטע נקודה לעצטענס אז די רבי האט אין די ערשטע תקופה געארבעט אויף מענטשן אז מען זאל טון ווי אינדערהיים מיטן האלטן איידעמער אויף קעסט, אזוי אז נאר כ''ז מען איז עכט ביים לערנען זאל מען זיצן בין כותלי הביהמ''ד, נאר די עולם האט גע'טענה'ט עס וועט נישט ארבעטן דא אין אמעריקא אזא מהלך
אבער עס האט געדויערט ביז די רבי האט אויסגעארבעט די מהלך דא פאר די אמעריקאנער עולם מיט די בית רחל וועט קיינער נישט זאגן אז ווייל די רבי האט נאר 'בלית ברירה' געפענט די סקול וועט ער נישט שיקן דארט די קינדער, פארוואס אין כולל איז אנדערש, [דעס קומט פון א שנאה צו ת''ח]]
וואס איז נאך מער אינטרעסאנט ווי די נענסטע תלמידים פון רבי'ן האבן אליינס געעפנט און אויסגעהאלטן כוללים ר' נתן יוסף (וועלכער האט איבערגעלאזט בפטירתו שווערע חובות דערפון..) שאפראנער רב מאנטעווידעא רב ר' טודרוס זילבער ר' יחזקאל ראטה ר' משה יאזעפאוויטש ועוד...
איי די רבי האט דאך נישט געהאלטן פון כוללים???
קיינער דינגט זיך נישט אז יונגעלייט וואס זענען באמת תורות אומנתו זאלן בלייבן ביים לערנען און אויב אין א מסגרת ארבייט עס בעסער זאל עס זיין אין כולל.
ר' משה יאזעפאוויטש'ס כולל האט מען געדארפט האראווען אין לערנען דארט איז געווען שטרענגע בחינות און עס איז טאקע קיינמאל געווען צופיל יונגעלייט דארט....
מאנטיוועדע רב ווי ווייט איך ווייס האט ער געשיקט אלע קינדער ארבייטן איינער אלס קינדערגארטן רבי א צווייטע כתב ח' מלמד א דריטע מנהל אין סקול
דאס איז זיכער די הפקירות וואס גייט היינט אן אין די גרויסע כוללים וואלט די רבי כלל נישט געדולט, עס קומט נישט אריין שנאה צו ת''ח ווייל מען רעדט פון די 'נישט' ת''ח וואס איז די רוב